جاى هيچ ترديد نيست و هر كس گمان كند خداوند متعال تجويز فرموده است كه با امكان تهيهء مادهء معيشت چه به وسيلهء كوشش خود انسان و چه به وسيلهء كوشش ديگر همنوعانش ، حتى يك نفر از گرسنگى بميرد ، چنين شخصى كمترين اطلاعى از دين اسلام ندارد . در اينجا ممكن است اين مبحث پيش بيايد كه همهء ما مىدانيم آن مواد نُه گانه كه براى زكات مخرج قرار داده شده است ( شتر و گاو و گوسفند و طلا و نقره و غلات چهارگانه كه عبارتند از گندم و جو و خرما و مويز ) ( 1 ) امروزه مخصوصا با دگرگونى در برخوردارى از مواد و سلطهء بسيار شگفتانگيز صنعت بر همهء مواد زندگى ، و غلبهء شهرنشينىها به روستا نشينىها ، نه مادهء مزبور نمىتواند نيازمنديهاى معيشت مردم را مرتفع بسازد ، بعنوان مثال نسل شتر رو به انقراض است يا بقدرى تقليل يافته است كه او را بعنوان معيشت مردم نمىتوان به حساب در آورد . همچنين خرما و مويز نيز به اضافهء اين كه از مادهء معيشت ضرورى به تجمل دگرگون شده است ، بسيار كمتر از آن تهيه مىشود كه بتواند پاسخگوى احتياجات مادى و معيشت مردم بوده باشد . با نظر به اين مشكل اساسى بود كه در ساليان گذشته ، اين جانب بحث مشروحى از ديدگاه فقاهى را در جمعى از فضلاء مطرح نمودم و نتيجه اى كه از بحث مشروح در بارهء مسألهء فوق گرفته شد اين است كه انحصار مخرج زكات به 9 ماده حكم بمقتضاى مصالح معيشتى آن زمان بوده است ، يعنى آن 9 ماده با مقدارهاى معين براى تأمين معاش نيازمندان كفايت ميكرد . دلائلى كه براى اثبات اين مدعا به نظر رسيد و با مرحوم آية اللَّه العظمى آقاى مير سيد على بهبهانى نيز در شهر اصفهان مورد تحقيق قرار داديم و آن مغفور له ( 2 ) نيز تصديق فرمودند ، بقرار زير است : دليل يكم - علت وضع تكليف زكات مرتفع ساختن احتياجات معيشتى

--> ( 1 ) . وسائل الشيعه كتاب زكات ص 6 چاپ تهران - شيخ حر عاملى . ( 2 ) . مقدارى از اين مطالب در كتاب منابع فقه اين جانب از ص 79 تا ص 91 آمده است ، مراجعه فرماييد .